50 ülkeden beş yüze yakın saðlık uzmanının hazırladıðı bir araştırmaya göre teknoloji ve sanayinin geliştiði zengin ülkelerde bulaşıcı olmayan hastalıklardan dolayı ölümler artarken, AÝDS, Malarya gibi bulaşıcı hastalıklar, gelişmekte olan ülkelerin sorunu olmaya devam ediyor.
Dünya Saðlık Örgütü (WHO)nun de katkılarıyla hazırlanan 2010 yılı Küresel Hastalık Yükü Araştırması (Global Burden of Disease Study) ile dünyada en çok karşılaşılan saðlık sorunları ele alındı. The Lancet adlı haftalık saðlık ve tıp dergisinin tüm sayısını ayırdıðı araştırma raporda, 187 ülkenin saðlık alanındaki istatistikleri ele alındı.
Araştırmaya göre, her ne kadar açlık, yetersiz beslenme ve saðlık hastalıklarla mücadelede 1990 yılına oranla ilerlemeler kaydedilmiş olsa da, özellikle gelişmiş ülkelerde yaşayan insanlardaki saðlık sorunları artıyor.
Yüksek tansiyona baðlı ölümlerin sayısı 2010 yılında 9,4 milyonla rekor kırarken, 6,3 milyon insan tütün ürünlerinin yol açtıðı hastalıklardan dolayı yaşamını yitirdi. Alkol kullanımının yol açtıðı ölümler ise 5 milyona ulaşarak tehlikeli bir noktaya ulaştı.
1990 yılında yetersiz beslenmeden kaynaklı aşırı zayıflıktan dolayı yaşanan çocuk ölümleri 2,3 milyondan 860 bine gerilemesi ise, araştırmanın ortaya çıkardıðı olumlu sonuçlardan biri oldu. 5 yaş altındaki çocuk ölümlerinde de 1970 yılına oranla yüzde 60lık düşüş yaşandı. Ancak, özellikle gelişmiş ülkelerde görülen obeziteden kaynaklı ölümlerin sayısı, 2010 yılında 3 milyonu geçmiş durumda.
KALP HASTALIKLARI VE KANSER VAKALARI ARTTI
Özellikle gelişmiş ülkelerdeki insanlarda görülen ve bulaşıcı olmayan hastalıklardan dolayı yaşanan ölümler ise tehlikenin boyutlarını göz önüne seriyor. Araştırmanın verilerinden en çarpıcı olanı kalp hastalıklarına baðlı olarak gelişen ölümlerdeki artış. 2010 yılında dünya genelinde 12,9 milyon insan kalp rahatsızlıklarından yaşamını yitirirken, 1990 yılında bu sayı 9,9 milyon civarındaydı. 1990da her beş ölümden birinin sebebi olan kalp hastalıkları, 2010da her dört ölümden birinin başlıca sebebi.
2010 yılında dünya genelinde 8 milyon insan kanser hastalıðından dolayı yaşamını yitirirken, 1990 yılında çeşitli kanser türlerinden dolayı ölümlerin sayısı 5,8 milyon olarak gerçekleşmişti.
Araştırmada, ishale baðlı ölümler ile akciðer hastalıklarında bir gerileme yaşanması sevindirici noktalar arasında yer aldı. 1990 yılında 2,5 milyon kişinin yaşamına olan ishale baðlı ölümlerin sayısı, 2010 yılında 1,4 milyona düştü. Aynı şekilde, 1990 yılında 3,4 milyon insanın ölüm sebebi olan akciðer hastalıklarından yaşamını yitirenlerin sayısı 2,8 milyona geriledi.
AÝDS VE MALARYA ÖLÜMLERÝ ARTIYOR
Global Burden of Disease adlı araştırmanın bir diðer sonucu ise, AÝDS ve Malarya gibi bulaşıcı hastalıklardan kaynaklı ölümlerde görülen artış oldu. 1990 yılında 300 bin insanın yaşamını yitirmesine yol açan AÝDSden dolayı 2010 yılında 1,5 milyon insan hayatını kaybetti. Malarya enfeksiyonundan kaynaklı ölümler de yüzde 20 artışla 1,17 milyona ulaştı.
Her iki hastalıðın kurbanlarının arasında Afrika kıtasında yaşayan insanlar geliyor. Korunma yöntemlerinin tam olarak yerleşmediði Afrikada, özellikle gençler arasında HÝV virüsüne yakalanma vakaları giderek artıyor. Gelişmiş ülkelerde, bulaşıcı olmayan kanser, diabet, kalp rahatsızlıkları gibi nedenlerle ölümler artarken, gelişmekte olan ülkelerin en büyük sorunu bulaşıcı hastalıklardan dolayı yaşanan ölümler.
ÜLKELERÝN YAŞAM SÜRESÝ ARASINDA CÝDDÝ UÇURUM
Dünya genelindeki beklenen ortalama yaşam süresi 20 yıl öncesine göre artış gösterse de, zengin ve fakir ülkeler arasındaki ciddi uçurum dikkat çekiyor. 1970 yılında yeni doðmuş bir kız çocuðunun beklenen ortalama yaşam süresi 61,2 iken, 2010 yılında 73,3 yıl olarak gerçekleşti. Aynı şekilde erkeklerde ortalama yaşam süresi 56,4 yıldan 67,5 yıla yükseldi.
Ancak gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki uçurum bu alanda da kendini gösteriyor. Japon kadınlarında beklenen ortalama yaşam süresi 85,9 yıl ile rekor kırarken, Haitideki kadınlarda ise sadece 43,6 yılla sınırlı.
Erkeklerde ise, Japonyada 79,3 yıl olan bu süre, Haitide 32,5 yıl olarak gerçekleşti.